حروف « انفتاح » : الف ، لام ، ميم ، راء ، كاف ، هاء ، عين ، سين ، حاء ، قاف ، ياء و نون ؛ نيمى از حروف " استعلاء " : قاف ، صاد و طاء ؛ نيمى از حروف " انخفاض " : الف ، لام ، ميم ، راء ، كاف ، هاء ، ياء ، عين ، سين ، حاء و نون ؛ نيمى از حروف " قلقله " : قاف و طاء . « 1 » اگر كلمه‌ها و تركيب‌هاى حروف مقطعه را استقرا كنى ، مىبينى حروفى كه خداوند از اجناس ياد شده ذكر نكرده ، نسبت به حروف ياد شده [ در حروف مقطعه ] ، كمتر مىباشد . منزه است كسى كه حكمتش در هر چيز به نيكى ، جارى گشته است . تو مىدانى كه قسمت بيشتر هر چيز ، به منزلهء كل آن است كه اين نكته متناسب با ظرافت‌هاى تنزيل و اختصارات آن مىباشد . گويا خداوند الفاظ شكل دهندهء تركيب‌هاى سخن عرب را براى آنان بر شمرده است تا به اسكات آنان و اثبات حجت بر ايشان اشاره كند . . . شمار حروف هر يك از حروف مقطعه متفاوت است : يك حرفى : " ص ، ق ، ن " ؛ دو حرفى : " طه ، طس ، يس ، حم " ؛ سه حرفى : " الم ، الر ، طسم " ؛ چهار حرفى : " المص ، المر " ؛ پنج حرفى : " كهيعص ، حم عسق " . همهء اين حروف بر اساس گوناگونىِ سبك‌هاى سخنورى عرب و شيوه‌هاى متنوع كلامى آنان مىباشد و ساختارهاى ادبيات عرب را نشكسته است . » « 2 » برخى گفته‌اند : حروف مقطعه با نيمى از حروف الفبا آمده است تا به منكران

--> ( 1 ) . حروف « صفير » باقى ماند كه سه حرف است : سين ، صاد و زاء كه دو حرفِ سين و صاد جزو حروف مقطعه مىباشند ؛ زيرا به طور معمول ، كسرىِ نصف عدد فرد تكميل مىشود . هم‌چنين از حروف « لين » دو حرفِ الف و ياء در حروف مقطعه آمده است . نيز حرف « تكرير » - كه همان راء مىباشد - و حرف « هاوى » - كه الف است - و حرف داراى صفت « انحراف » - كه لام مىباشد - همگى در حروف مقطعه هستند . احمد دربارهء حروف « اذلاق » و « اصمات » مىگويد : بنا بر ديدگاه صحيح ، اذلاق و اصمات دو صنف به شمار نمىروند . زمخشرى نيز در « المفصّل » ( ص 395 ) جداسازى آن دو را بعيد دانسته است . ( كشّاف ، ج 1 ، ص 29 ، پاورقى ) . ( 2 ) . كشّاف ، ج 1 ، ص 29 - 31 ، با اندكى اختصار .